GESCHIEDENIS VAN HET ADEMA ORGEL IN “DE KRIJTBERG”
(Klik op een foto voor een vergroting)
Het huidige orgel in de Amsterdamse kerk “de Krijtberg” ook wel H.Franciscus Xaverius genoemd werd oorspronkelijk gebouwd in 1904, in het huidige kerkgebouw, dat in 1883 in gebruik werd genomen. Voor die tijd stond er, ongeveer op de plek waar zich nu de huidige sacristie bevindt, een oude schuilkerk.
In die schuilkerk stond een orgel, dat in 1836 werd gebouwd door J.Bätz & Co. In 1883 werd dat Bätz-orgel overgeplaatst naar het nieuwe huidige kerk gebouw. In 1904 bestaat de Krijtberg 250 jaar. Een passend jubileum geschenk was de aanschaf van een nieuw orgel, immers, het Bätz-orgel was eigenlijk te klein voor de grote kerkruimte in vergelijking met de voormalige kleine schuilkerk.
En zo bouwde P.J. Adema een nieuw pneumatisch orgel, maar, verwerkte het meeste van het pijpwerk van het oude Bätz-orgel. Het instrument was nog niet voltooid, in later jaren volgden uitbreidingen volgens plan.
De pneumatische speel traktuur wordt dan vervangen door een elektrische, en de nog ontbrekende pijpen worden alsnog toegevoegd, zodat het orgel nu ook een zichtbaar front krijgt.
De speeltafel komt beneden op de kerkvloer te staan. Eind 90er jaren wordt de speeltafel nog verplaatst van rechts voor in de kerk naar links. Bij die gelegenheid wordt de speel tractuur digitaal gemaakt, en wordt er een computer op de registers aangesloten, waardoor het mogelijk wordt om duizenden register combinaties in een geheugen op te slaan en te gebruiken.
Sinds 1980 staat er ook nog een klein koororgel in de linker transept boog. Het werd gebouwd door Hubert Schreurs in 1960 volgens het unit-systeem en bestaat uit twee registers, een bourdon en een prestant, waar 10 stemmen uit afgeleid zijn.